Swiftda @escaping Closures va Capture List

// ═══════════════════════════════════════
//  NON-ESCAPING — funksiya ichida chaqiriladi va tugaydi
//  Swift da closure parametrlari default non-escaping
// ═══════════════════════════════════════
func hisoblash(amal: () -> Void) {
    // Closure shu yerda — funksiya ichida chaqiriladi
    amal()
    // Funksiya tugaganda closure ham yo'q bo'ladi
}

hisoblash {
    print("Bu non-escaping closure")
}


// ═══════════════════════════════════════
//  @ESCAPING — funksiyadan "qochadi", keyinroq chaqiriladi
//  Asinxron operatsiyalar, callback lar uchun
// ═══════════════════════════════════════
class TarmoqMenejer {
    // completionHandler — tarmoq so'rovi tugaganda chaqiriladi
    // Funksiya allaqachon qaytgan bo'ladi — shuning uchun @escaping
    func ma'lumotYukla(completion: @escaping (String) -> Void) {
        // Tarmoq so'rovi — vaqt oladi
        DispatchQueue.global().async {
            // ... tarmoqdan ma'lumot keldi
            let natija = "Salom, Server!"

            // Funksiya allaqachon qaytgan, lekin closure hali chaqirilmoqda
            DispatchQueue.main.async {
                completion(natija)
            }
        }
    }
}

let menejer = TarmoqMenejer()
menejer.ma'lumotYukla { natija in
    print(natija) // "Salom, Server!" — keyinroq chiqadi
}


// ═══════════════════════════════════════
//  @ESCAPING — property da saqlash
// ═══════════════════════════════════════
class TugmaViewModel {
    // Closure property da saqlanadi — funksiyadan qochadi
    var bosilganAction: (() -> Void)?

    func sozlash(action: @escaping () -> Void) {
        // Closure property ga saqlanmoqda — @escaping kerak
        self.bosilganAction = action
    }

    func tugmaBosildi() {
        bosilganAction?()
    }
}

// ═══════════════════════════════════════
//  RETAIN CYCLE MUAMMOSI
//  Closure self ni ushlaydi, self closure ni ushlaydi
//  Hech biri xotiradan bo'shatilmaydi!
// ═══════════════════════════════════════
class ProfilViewModel {
    var ism = "Ali"
    var yuklashTugadi: (() -> Void)?

    func yuklash() {
        // ❌ XATO — retain cycle!
        // self → yuklashTugadi (closure ni ushlaydi)
        // yuklashTugadi → self (self ni ushlaydi)
        // Natija: ikkalasi ham xotiradan chiqmaydi
        yuklashTugadi = {
            print("Salom, \(self.ism)!")  // self ni strong ushlaydi
        }
    }

    deinit {
        print("\(ism) xotiradan chiqdi") // ❌ Hech qachon chaqirilmaydi!
    }
}


// ═══════════════════════════════════════
//  [weak self] BILAN YECHIM
// ═══════════════════════════════════════
class ProfilViewModelTuzatilgan {
    var ism = "Ali"
    var yuklashTugadi: (() -> Void)?

    func yuklash() {
        // ✅ TO'G'RI — [weak self] retain cycle ni buzadi
        // self → yuklashTugadi (closure ni ushlaydi)
        // yuklashTugadi → self ni WEAK ushlaydi (retain cycle yo'q)
        yuklashTugadi = { [weak self] in
            // self endi Optional — nil bo'lishi mumkin
            guard let self else { return }
            print("Salom, \(self.ism)!")
        }
    }

    deinit {
        print("\(ism) xotiradan chiqdi") // ✅ Chaqiriladi!
    }
}

class YuklovchiView {
    var sarlavha = "Yuklanmoqda..."

    func yuklash() {
        // ═══════════════════════════════════════
        //  [weak self] — XAVFSIZ
        //  self nil bo'lishi MUMKIN
        //  Optional sifatida ishlatiladi
        // ═══════════════════════════════════════
        tarmoqSorov { [weak self] natija in
            // self yo'q bo'lishi mumkin (ekran yopilgan)
            guard let self else { return }
            self.sarlavha = natija
        }

        // ═══════════════════════════════════════
        //  [unowned self] — TEZROQ lekin XAVFLI
        //  self hech qachon nil bo'lmasligiga ISHONASIZ
        //  Agar nil bo'lsa — CRASH!
        // ═══════════════════════════════════════
        // Faqat self albatta tirik bo'lishiga 100% ishonchingiz bo'lsa
        tarmoqSorov { [unowned self] natija in
            // Agar self yo'q bo'lsa — crash!
            self.sarlavha = natija
        }
    }

    func tarmoqSorov(completion: @escaping (String) -> Void) {
        DispatchQueue.global().asyncAfter(deadline: .now() + 2) {
            completion("Tayyor!")
        }
    }
}

var x = 10
var y = 20

// Capture list — tashqi qiymatlarni "surat oladi"
let closure = { [x, y] in
    // x va y closure yaratilgan paytdagi qiymatlari
    print("x = \(x), y = \(y)")  // x = 10, y = 20
}

x = 100  // Tashqarida o'zgardi
y = 200

closure()  // x = 10, y = 20 — eski qiymatlar!
// Chunki capture list NUSXA olgan (value type uchun)

class Taymer {
    var vaqt = 0
    var timer: Timer?

    func boshlash() {
        timer = Timer.scheduledTimer(withTimeInterval: 1, repeats: true) { _ in
            self.vaqt += 1
            print("Vaqt: \(self.vaqt)")
        }
    }

    deinit { print("Taymer xotiradan chiqdi") }
}