Published on: Monday, December 8, 2025

Swiftda if, if...else operatori

Authors

Name
ShoxruxC
@iOSdasturchi

Dasturlashda if operatori ma'lum bir shart bajarilganda faqatgina shu shartga mos kod blokini ishlatish uchun qo'llaniladi.

Masalan, talabaga balliga qarab baho qo'yish:

agar foiz 90 dan yuqori bo'lsa → A
agar foiz 75 dan yuqori bo'lsa → B
agar foiz 65 dan yuqori bo'lsa → C

Swift tilida if...else operatorining uchta ko'rinishi mavjud:

if operatori
if...else operatori
if...else if...else operatori

1. Swiftda `if` operatori

Swift tilida if operatorining sintaksisi:

if (shart) {
    // if operatorining tanasi
}

if operatori qavs ichidagi shartni tekshiradi.

Agar shart true bo'lsa — { } ichidagi kod ishlaydi
Agar shart false bo'lsa — kod bajarilmaydi

{ } ichidagi qism — if operatorining tanasi.

Misol:

Swift•

if operatori

let number = 10

// number 0 dan katta ekanligini tekshirish
if (number > 0) {
  print("Son musbat.")
}

print("If operatori oson.")

Yuqoridagi misolda number > 0 sharti true, shuning uchun if ichidagi kod bajariladi.

Agar qiymatni quyidagicha o'zgartsak:

Swift•

if operatori (false holat)

let number = -5

if (number > 0) {
  print("Son musbat.")
}

print("If operatori oson.")

Bu holatda shart false, shuning uchun if tanasi bajarilmaydi.

2. `if...else` operatori

if operatori ixtiyoriy else qismiga ega bo'lishi mumkin.

Sintaksis:

if (shart) {
    // agar shart true bo'lsa
}
else {
    // agar shart false bo'lsa
}

Shart tekshirilganda:

Agar true bo'lsa: — if ichidagi kod bajariladi — else ichidagi kod bajarilmaydi
Agar false bo'lsa: — else ichidagi kod bajariladi — if ichidagi kod bajarilmaydi

Misol:

Swift•

if...else operatori

let number = 10

if (number > 0) {
  print("Son musbat.")
}
else {
  print("Son manfiy.")
}

print("Bu operator har doim bajariladi.")

Agar number = -5 bo'lsa:

Swift•

if...else operatori (manfiy son)

let number = -5

if (number > 0) {
  print("Son musbat.")
}
else {
  print("Son manfiy.")
}

print("Bu operator har doim bajariladi.")

3. `if...else if...else` operatori

if...else operatori ikkita tanlov uchun ishlatiladi. Ammo tanlovlar undan ko'p bo'lsa, if...else if...else operatori qo'llanadi.

Sintaksis:

if (shart1) {
    // kod 1
}
else if (shart2) {
    // kod 2
}
else {
    // kod 3
}

Bu yerda:

Agar shart1 true → kod 1 bajariladi
Agar shart1 false → shart2 tekshiriladi
Agar shart2 true → kod 2 bajariladi
Agar shart2 false → kod 3 bajariladi

Misol:

Swift•

if...else if...else operatori

// sonning musbat, manfiy yoki 0 ekanligini aniqlash

let number = 0

if (number > 0) {
  print("Son musbat.")
}
else if (number < 0) {
  print("Son manfiy.")
}
else {
  print("Son 0 ga teng.")
}

print("Bu operator har doim bajariladi.")

Bu misolda ikkala shart ham false bo'lgani uchun else qismi bajariladi.

Ichma-ich (`nested`) if operatori

if operatorining ichida yana bir if operatori yozish mumkin. Bu ichma-ich (nested if) operatori deyiladi.

Sintaksis:

// tashqi if operatori
if (shart1) {
    // operatorlar

    // ichki if operatori
    if (shart2) {
        // operatorlar
    }
}

Ichki if istalgan joyda — tashqi if, else yoki else if ichida ishlatilishi mumkin. Ko'p darajali ichma-ich if'lar ham yozish mumkin.

Misol:

Swift•

Nested if operatori

var number = 5

// tashqi if operatori
if (number >= 0) {

  // ichki if operatori
  if (number == 0) {
      print("Son 0 ga teng")
  }
  // ichki else operatori
  else {
      print("Son musbat")
  }
}
// tashqi else operatori
else {
  print("Son manfiy")
}

Bu misolda ichki if yordamida sonning 0 yoki musbat ekanligi aniqlanyapti.

📚 Masalalarni qanday yechish kerak?

✅ Namuna: 1-masala yechimi

Masala: Berilgan son musbat bo'lsa 1, manfiy bo'lsa -1, nol bo'lsa 0 qaytaring.

Bosqichma-bosqich yechim:

1-qadam: Masalani tushunish

Bizga n soni beriladi va quyidagi qoidalar bo'yicha javob qaytarishimiz kerak:

n > 0 → 1 qaytaramiz
n < 0 → -1 qaytaramiz
n == 0 → 0 qaytaramiz

2-qadam: if...else if...else strukturasini tanlash

Uchta turli holat bor, shuning uchun if...else if...else strukturasidan foydalanamiz.

3-qadam: Shartlarni yozish

if (n > 0) {
    return 1
} else if (n < 0) {
    return -1
} else {
    return 0
}

4-qadam: To'liq yechim

Swift•

1-masala yechimi

func solve(_ n: Int) -> Int {
  if n > 0 {
      return 1
  } else if n < 0 {
      return -1
  } else {
      return 0
  }
}

// Tekshirish
print(solve(5)) // 1
print(solve(-3)) // -1
print(solve(0)) // 0
print(solve(100)) // 1

Natija: Barcha testlar o'tadi ✅

Izoh:

Birinchi shart n > 0 — musbat sonlarni ushlaydi
Ikkinchi shart n < 0 — manfiy sonlarni ushlaydi
else — faqat 0 qoladi
Har bir return funksiyani darhol tugatadi

Xulosa

if — bitta shartni tekshirish
if...else — ikki tanlov
if...else if...else — ko'p tanlov
Nested if — if ichida if
Shart Bool tur qaytarishi kerak

1. Swiftda if operatori

2. if...else operatori

3. if...else if...else operatori

Ichma-ich (nested) if operatori

📚 Masalalarni qanday yechish kerak?

✅ Namuna: 1-masala yechimi

Bosqichma-bosqich yechim:

Xulosa

1. Swiftda `if` operatori

2. `if...else` operatori

3. `if...else if...else` operatori

Ichma-ich (`nested`) if operatori